Kalendarium Dziekanowa Polskiego

KALENDARIUM 

ważne wydarzenia dla Dziekanowa na przestrzeni wieków i ostatnich lat

Dziekanów –  nazwa  wsi pochodzi od dziekana, czyli zwierzchnika nad dziesięcioma tutejszymi parafiami. Pierwsze wzmianki o Dziekanowie  pochodzą już z XII wieku.

Do XVIII wieku wieś była własnością biskupów płockich.

 Mapa okolic z 1770 roku., Dziekanów Polski określano jako : Dziekanowo

 

  • 1795 – III rozbiór Polski, dobra kościelne z Dziekanowem przejmują władze pruskie.
  • 1804dzierżawca dóbr Dziekanowskich /od 1798r/, Antoni Trębicki/ poseł inflandzki/ sprowadza do Dziekanowa grupę kolonistów także niemieckich /określa się ich w aktach „Olędrami”, „kolonistami gospodarzami”, albo „włościanami kolonistami”/. Wtedy też wprowadzono system gospodarstwa płodozmianowego co było innowacją jak na te czasy. Około 1818 r ich potomkowie przenoszą się do gospodarstw nowo wytyczonej wsi zwanej Kolonią Dziekanowską lub też Holendrami Dziekanowskimi, ostatecznie Dziekanowem Niemieckim/ po raz pierwszy na mapie z 1889-91/, obecnie Dziekanów Leśny.

Fragmenty mapy ” Mazowsze w II polowie XVI wieku”

Mapa z końca XIX wieku

  • 1807 – tereny te wchodzą w skład ziem Księstwa Warszawskiego, chłopom nadano wolność osobistą.
  • 1815 – ziemie te znajdują się w Królestwie Polskim pod dominacją Rosji.
  • 1844 – Łomianki nawiedza wielka powódź wyrządzając poważne szkody. Zaczęto więc w latach następnych po powodzi przenosić  siedliska włościańskie położone na trasie zalewowej, dawniej wzdłuż  ul. Kościelna Droga, na wyższe miejsce m. in. wzdłuż ul. Rolniczej, która położona jest na niewielkim wypiętrzeniu.
  • 1845 – rozpoczęto budowę wału przeciwpowodziowego od Młocin ale tylko do Kępy Kiełpińskiej, bo dalej na terenach graniczących z brzegiem Wisły gospodarowali wtedy tzw. olędrzy – koloniści, dla których wylewy rzeki były  dobrodziejstwem/bogaty w składniki muł/. Budowali oni swoje domy na wzniesieniach, a dla swych upraw wykorzystywali wiosenne wylewy Wisły.

  • 1864 – uwłaszczenie włościan wsi Dziekanów Polski – 19 lutego (2 marca) 1864 roku rząd carskiej Rosji (car Alexander II) wydał ukaz carski „O urządzeniu włościan w Królestwie Polskim. CzytajUkaz carski Tabela likwidacyjna z 1864 roku.Chłopi otrzymali ziemię i zostali zwolnieni z pańszczyzny, którą wcześniej świadczyli w wymiarze 3 do 5 dni tygodniowo oraz w naturze.
  • 1876 najstarszy zachowany ślad istnienia cmentarza ewangelickiego w Dziekanowie Leśnym
  • 1920 – w Dziekanowie Polskim organizuje się  Ochotnicza Straż Pożarna, pierwszym jej  komendantem został Stanisław Kozłowski. W 1922r zbudowano pierwszą strażnicę na gruntach rodziny Kozłowskich. Czytaj:  W stulecie Ochotniczej Straży Pożarnej w Dziekanowie Polskim – wspomnienie o Stanisławie Kozłowskim.
  • 1924-w marcu wieś tak jak i cała okolica  przeżyła powódź spowodowaną wylewem Wisły. Woda sięgała w wielu miejscach na niżej położonych terenach oraz całej Doliny Łomiankowskiej do okien domów. Sama wieś Dziekanów Polski została tylko w części zatopiona i w podzięce za to ówcześni mieszkańcy wsi ufundowali kapliczkę. W 1993 roku zniszczona  kapliczka przeszła gruntowny remont i przebudowę.
  • Duże powodzie na terenie obecnej gminy Łomianki  były w następujących latach; 1512, 1774, 1792, 1813, 1831, 1844, 1888, 1924, 1940, 1947, 1958.

W związku z częstym powodziami w latach trzydziestych XX w podjęto  decyzję o budowie wałów przeciwpowodziowych, chociaż mieszkańcy Dziekanowa byli temu pomysłowi przeciwni. Uważali, że szkoda poświęcać pola pod wały, i że po ich wybudowaniu miejscowe łąki stracą wartość. Czytaj: Uchwała nr 13 ze stycznia 1930 w sprawie budowy wału wiślanego.

Do 1937 r /do czasu budowy wału/ Jezioro Dziekanowskie  miało bezpośredni dostęp do Wisły.

Powódź w Dziekanowie Polskim w 1924 roku. Rodzina Zomerfeld. Z prywatnych zbiorów Stanisława Obrębowskiego.

  • 1927 – zbudowano w Dziekanowie Leśnym /wtedy Niemieckim/  linię kolejową łączącą Palmiry z Warszawą, miejscowość zyskała pewne znaczenie jako podmiejskie letnisko /linia rozebrana po wojnie/.
  • 1939.09 – Dziekanów Polski i Nowy w czasie nalotów na Warszawę były kilkakrotnie bombardowane.                                                                           Wieś znalazła się w czasie wojny na terenie Generalnej Guberni. We wrześniu 1939 roku polscy żołnierze zatopili w Jeziorze Dziekanowskim broń, którą następnie wydobyli partyzanci  po to, by posłużyć się nią później w licznych akcjach zbrojnych przeciw hitlerowcom.
  • 1944.07.20 – niemieccy koloniści zaczynają opuszczać Łomianki i Dziekanów.
  • 1944.07.24 – do Dziekanowa przybył  oddział AK z Puszczy Nalibockiej pod dowództwem por. Adolfa Pilcha ps. „Góra-Dolina”. Oddziały AK uciekające z Litwy przed Armią Czerwoną schroniły się we wsi. Żołnierze AK pozostali we wsi do sierpnia, a następnie przenieśli się do Puszczy Kampinoskiej. Tam ich oddziały zostały rozbite przez Niemców.
  • 1944.09.18 –zestrzelono nad Dziekanowem amerykański samolot B-17 niosący pomoc walczącej Warszawie. Do dziś jeszcze żyją nieliczni świadkowie, którzy widzieli jak żołnierze niemieccy strzelali do spadochroniarzy amerykańskich. Ginie ośmiu lotników, w tym d-ca por. Francis Akins
  • 1944.10 – wysiedlenie mieszkańców wsi z Dziekanowa Polskiego i Nowego przez  Niemców –powrót po styczniu 1945 r do splądrowanych, spalonych i zniszczonych ponad połowy zabudowań.
  • 1954-1956 – wieś została zelektryfikowana i wybudowano szkołę w Dziekanowie Polskim. Podobnie jak przed wojną do 1954 r dzieci uczyły się w klasach mieszczących się w prywatnych domach rodzin Kozłowskich, Baranowskich, Jechowskiego Jana i Gryziaka Mieczysława .
  • 1957 – MZK Warszawa uruchomiła pierwszą stałą linię autobusową „D” na trasie Marymont-Dziekanów Leśny /Graniczka/
  • 1959 – rozpoczęto budowę obecnie istniejących nowych wałów przeciwpowodziowych w gminie Łomianki, prace zakończono  w 1960 r.
  • 1963-21 lipca – nastąpiło uroczyste otwarcie nowowybudowanej w czynie społecznym szkoły w Dziekanowie Leśnym.
  • 1967.12.04 – powstał Wojewódzki Szpital Dziecięcy im. prof. Józefa, Polikarpa Brudzińskiego w Dziekanowie Leśnym.

  • 1971 – powstał Instytut Ekologii PAN w Dziekanowie Leśnym. 
  • W latach 70  rozpoczęto budowę utwardzanych dróg w gminie Łomianki oraz Dziekanowie Polskim i Nowym.
  • Pod koniec lat 80 i  w latach 90 działał Społeczny Komitet Gazyfikacyjny. Dzięki zbieraniu funduszy od mieszkańców wsi, zapoczątkował on prace związane z doprowadzeniem gazu do wsi. Gaz został poprowadzony gazociągiem  wzdłuż ul. Rolniczej. Założono też wtedy  linie telefoniczne.
  • Od lat 90 XX wieku trwa gwałtowna zabudowa /po odrolnieniu terenu pomiędzy ul.Krasnoludków, ul. Wiklinową, ul. Rolniczą i Kolejową/. Gęsto postawione domy jednorodzinne Sołectwa Dziekanów Bajkowy stojące obecnie także na trasie planowanej od 2006r  tzw. małej obwodnicy Łomianek blokują wylot tej trasy na ul. Rolniczą poprzez ul. Krasnoludków. Ta niezrozumiała niefrasobliwość urzędników wydających WZ przyczyniła się do chęci skierowania  z planowanej obwodnicy ruchu w ul. Rolniczą po jej poszerzeniu do 20 m/ patrz Studium gm. Łomianki 2015 r/ a więc po wyburzeniu części stojących wzdłuż tej ulicy  domów /patrz plany/. Czytaj: Czy będą zmiany w studium i planach zagospodarowania przetrzennego Dziekanowa Polskiego?
  • 1991.09.18. – w szkole podstawowej w Dziekanowie Leśnym odsłonięto tablicę Pamięci Lotników Amerykańskich zestrzelonych w 1944 r. Inicjatorem i  przewodniczącym Społecznej Komisji Siostrzanych Miast był – Ryszard Szcześniak, świadek zestrzelenia samolotu.
  • 1992- autobus Ł-BIS kursuje ul. Rolniczą. Linia Ł-BIS” kursuje z Pl. Wilsona ulicą Marymoncką do Łomianek i/ ulicą Warszawską, Armii Poznań, Rolniczą przez Kiełpin/ do Dziekanowa Polskiego. Linię tę utworzono w związku z postulatami mieszkańców Dziekanowa Polskiego i Nowego.
  • 1999.01.01 – Ulica Rolnicza otrzymuje status drogi powiatowej.
  • 2002 – nadanie Szkole Podstawowej w Dziekanowie Polskim imienia por.Adolfa Plicha  ps. Góra-Dolina  /wmurowano tablicę pamiątkową/.
  • 2008-2013-budowa sieci wodociągowej w Dziekanowie Nowym i Polskim wzdłuż ul. Rolniczej /porozumienie  zawarte w 2008r z gminą Czosnów, która zobowiązała się do zaopatrzenia w wodę/.                                                                    
  • 2009-2012 – budowa kościoła w Dziekanowie Leśnym, ul. Miła ,
  • 2010 20-29 maja, 6-12 czerwca – obrona wałów przeciwpowodziowych (głównie w rejonie śluzy dziekanowskiej przed ich zerwaniem).

źródło: you tube : opublikowano przez Marcin Jaskólski 

  • 2011-2012  – rozbudowa szkoły Dziekanowie Leśnym.
  • 2017ukończono  rozbudowę szkoły  podstawowej w Dziekanowie Polskim ul. Rolnicza.
  • 2018 r – W 2017 roku rozpczęto prace na miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. W 2018 r uchwalono MPZP  Dziekanowa Bajkowego, Polskiego i Nowego pomimo  protestów mieszkańców: Wykaz-obowiazujacych-planow-zagospodarowania-miejscowego.
  • 2018 r maj – Protesty mieszkańców przeciwko planom budowy tzw. Małej Obwodnicy Łomianek śladem Kościelnej Drogi, wpisanej w MPZP uchwalonych w 2018 r. Czytaj : Solidarni z Dziekanowem – Pikieta 14 maja 2018 r
  • 2020- Obecnie trwają prace nad kanalizacją Dziekanowa Polskiego, Nowego i Bajkowego,  przebudową ul. Rolniczej / zapewnieniem jej odwodnienia i chodników/ ZDP w Ożarowie Mazowieckim/ oraz przebudową trasy  S7 dzielącą Dziekanów Polski na dwie części./GDDKiA/.

Opracowanie: Mirka Szcześniak, Elżbieta Podolska

Dziekanów Polski, 15 kwietnia, 2020 r.